Mario-sportspellen: van NES Golf tot de gouden eeuw van Mario Tennis
Mario-sportspellen: van NES Golf tot de gouden eeuw van Mario Tennis
Mario wordt meestal geassocieerd met op Goomba's springen, munten verzamelen en Princess Peach redden. Toch is de mascotte van Nintendo al meer dan drie decennia ook een van de betrouwbaarste sportsterren in de gamewereld.
Golf en tennis werden uiteindelijk grote takken van de Mario-franchise, gevolgd door voetbal, honkbal, basketbal en zelfs Olympische wedstrijden. Maar het meest interessante deel van die geschiedenis gebeurde voordat Mario-sportspellen een voorspelbaar onderdeel van de releasekalender van Nintendo werden.
Tijdens de tijdperken van de NES, Virtual Boy, Nintendo 64, Game Boy Color en Game Boy Advance werkten Nintendo en ontwikkelaar Camelot geleidelijk uit wat een Mario-sportspel eigenlijk moest zijn. Het antwoord was niet simpelweg "een sportspel met Mario-personages". De beste spellen combineerden herkenbare regels met arcade-toegankelijkheid, verrassend diepgaande spelmechanieken en, op handhelds, ideeën die van rollenspellen waren geleend.
Die vroege experimenten leverden verschillende spellen op die vandaag de dag nog opmerkelijk goed speelbaar zijn.
Voordat er een Mario-sportserie was
Mario's band met sport gaat eigenlijk terug tot vóór de namen Mario Golf en Mario Tennis.
De vroege Golf- en Tennis-spellen van Nintendo op de Famicom en NES waren rechttoe rechtaan interpretaties van hun respectievelijke sporten. Mario verscheen als scheidsrechter in Tennis, terwijl de golfer in het vroege Golf van Nintendo nauw verbonden raakte met het ontwerp van Mario.
Dit waren nog geen "Mario-sportspellen" in de moderne zin. Er waren geen Mushroom Kingdom-banen, personagerosters, speciale vaardigheden of uitgebreide multiplayer-modi.
Dat begon te veranderen met NES Open Tournament Golf.
Het spel, dat begin jaren negentig uitkwam, zette Mario direct op de baan en liet Luigi meedoen in tweespelerspel. De presentatie was veel duidelijker verbonden met de beroemdste personages van Nintendo dan de eerdere golftitels van het bedrijf.
Wat NES Open Tournament Golf vandaag de dag interessant maakt, is hoe herkenbaar het basissysteem voor golf nog steeds aanvoelt.
Spelers kiezen een club, houden rekening met wind en afstand, richten het schot en gebruiken vervolgens een timingmeter om kracht en nauwkeurigheid te bepalen. Het is een eenvoudige aanpak, maar wel een die de basis werd voor talloze consolegolfspellen.
Er is heel weinig spektakel. De uitdaging komt voort uit het begrijpen van de baan en het consistent uitvoeren van schoten.
Dat onderscheid is belangrijk, omdat latere Mario Golf-spellen het nooit volledig hebben losgelaten. Zelfs toen de banen kleurrijk werden en de personages steeds overdrevener werden, bleven de onderliggende golfmechanieken verrassend traditioneel.
Mario-sportspellen zouden veel speelser worden, maar ze vergaten zelden de sport die eronder lag.
Mario's Tennis en het Virtual Boy-experiment
Het eerste spel dat "Mario" direct in de titel van een tennisspel zette, was Mario's Tennis, dat in 1995 voor de Virtual Boy uitkwam.
Het is een ongebruikelijk spel om opnieuw te bekijken, omdat de Virtual Boy zelf zo'n vreemde plaats in de geschiedenis van Nintendo inneemt. Het systeem probeerde stereoscopisch 3D te creëren met zijn kenmerkende rood-zwarte beeldscherm, en Mario's Tennis gebruikte die diepte om de baan gemakkelijker leesbaar te maken vanachter de speler.
Voor een tennisspel uit het midden van de jaren negentig werkt het basisidee redelijk goed. De bal reist zichtbaar door de diepte van de baan, en positionering op de baan is belangrijk. Spelers kunnen verschillende soorten slagen gebruiken in plaats van simpelweg op één knop te drukken wanneer de bal nadert.
De vertrouwde Mario-personages geven het spel ook meer persoonlijkheid dan de eerdere tennissimulaties van Nintendo.
Wat ontbreekt, is de sociale kant die de serie later zou definiëren. Multiplayer was oorspronkelijk overwogen voor de Virtual Boy-hardware, maar Nintendo bracht nooit de benodigde linkkabel uit. Daardoor is de originele Mario's Tennis in wezen een solo-ervaring.
Die beperking weerhield het ervan om het definitieve Mario-tennisspel te worden.
Toch vestigde het iets belangrijks: Mario-personages konden deelnemen aan een herkenbare sport zonder dat het spel als een nieuwigheid aanvoelde.
De echte doorbraak zou vier jaar later komen.
Mario Golf op de Nintendo 64: De formule komt samen
Toen Mario Golf in 1999 op de Nintendo 64 verscheen, werd de moderne formule van de Mario-sportspellen eindelijk duidelijk.
Mario Golf werd ontwikkeld door Camelot Software Planning en was kleurrijk en toegankelijk, maar niet oppervlakkig.
Het swing-systeem met drie klikken maakte basisslagen gemakkelijk te begrijpen. Richt, begin de swing, stel de kracht in en voer de laatste invoer op het juiste moment uit voor nauwkeurigheid. Een nieuwe speler kon het proces bijna onmiddellijk begrijpen.
Goed spelen was een ander verhaal.
Windrichting, hoogteverschil, keuze van de club, landingspositie, hindernissen, slagvorm en putten waren allemaal van belang. Een krachtig personage kon de bal verder slaan, maar afstand alleen garandeerde geen goede score.
Deze balans werd een van de grootste sterke punten van Camelot. Het spel zag eruit als een luchtige Mario-spin-off, maar onder de personages en kleurrijke banen school een golfspel dat zorgvuldig spel beloonde.
Het personageroster hielp ook om sport te veranderen in nog een ontmoetingsplaats voor de personages van Nintendo. Mario, Luigi, Peach, Yoshi, Wario, Donkey Kong, Bowser en anderen konden samen strijden zonder dat er een traditioneel Mario-verhaal nodig was om te verklaren waarom.
Multiplayer was bijzonder geschikt voor de Nintendo 64. De beurtgewijze structuur van golf betekende dat vier mensen konden strijden zonder dat het scherm moeilijk leesbaar werd, en de relatief eenvoudige besturing stelde onervaren spelers in staat om snel mee te doen.
Het is gemakkelijk te begrijpen waarom deze formule standhield.
Moderne Mario Golf-spellen hebben snellere modi, speciale slagen, grotere omgevingen en steeds uitgebreidere Mushroom Kingdom-thema's toegevoegd, maar het spel uit 1999 bevatte al het essentiële idee: maak golf begrijpelijk zonder de beslissingen weg te nemen die golf interessant maken.
De Game Boy Color-spellen deden iets nog ambitieuzers
Camelot had gemakkelijk vereenvoudigde handheld-conversies van zijn Nintendo 64-sportspellen kunnen maken.
In plaats daarvan deed het iets veel interessanters.
De Game Boy Color-versie van Mario Golf veranderde golf in een lichtgewicht rollenspelavontuur. In plaats van het hele spel vertrouwde Mushroom Kingdom-personages uit een menu te kiezen, konden spelers hun eigen golfer ontwikkelen.
Je verkende golfclubs, nam deel aan competities, voltooide trainingsactiviteiten, deed ervaring op en verbeterde de statistieken van je personage.
Plotseling ging het winnen van een golfwedstrijd niet alleen meer om een lagere score. Het droeg bij aan een groter gevoel van vooruitgang.
Dat klinkt tegenwoordig normaal. Carrièremodi in sportspellen, skillpunten, upgrades voor spelers en langetermijnprogressiesystemen zijn overal. Op een Game Boy Color-cartridge in 1999 voelde de combinatie echter opmerkelijk fris.
De verbinding tussen de Game Boy Color- en Nintendo 64-versies maakte het concept nog interessanter. Met de Nintendo 64 Transfer Pak konden spelers hun ontwikkelde handheldpersonages naar de consoleversie overbrengen.
Je kleine pixelgolfer kon als het ware doorgroeien naar een 3D-game voor de Nintendo 64.
Camelot zou hetzelfde idee opnieuw oppakken met tennis.
De Game Boy Color-versie van Mario Tennis plaatste de speler in een tennisacademie en leende opnieuw sterk van het rollenspelontwerp. Training, wedstrijden, personageontwikkeling en progressie waren net zo belangrijk als de Mario-personages zelf.
Dit zorgde voor een ongebruikelijke relatie tussen de sportspellen van Nintendo voor consoles en handhelds.
De Nintendo 64-versies waren uitstekende partyspellen. Zet de console aan, kies een personage en begin met strijden.
De Game Boy Color-games waren persoonlijker. Ze draaiden om het opbouwen van een speler gedurende vele uren.
Geen van beide benaderingen verving de andere. Ze vulden elkaar aan.
Mario Tennis op Nintendo 64 is nog steeds een van de beste uit de serie
Als Mario Golf de formule van Camelot vestigde, dan verfijnde Mario Tennis die.
Het verscheen in 2000 voor de Nintendo 64 en blijft een van de zuiverste voorbeelden van hoe je een sportspel in arcadestijl maakt zonder de sport in chaos te veranderen.
De besturing is gemakkelijk te begrijpen, maar er gebeurt aanzienlijk meer dan simpelweg naar de bal toe rennen en op een knop drukken.
Verschillende inputs leveren verschillende slagen op. Topspin, slices, lobs, volleys en smashes hebben allemaal hun nut. Positionering op de baan is belangrijk. De snelheid van het personage is belangrijk. Bereik is belangrijk. Kracht is belangrijk.
Belangrijker nog: de personages voelen echt verschillend.
Een snel personage kan zich gemakkelijker herstellen van een slechte positionering. Een op kracht gerichte speler kan tegenstanders onder druk zetten met hardere slagen. Technische en lastige personages moedigen andere speelstijlen aan.
Dat geeft Mario Tennis iets wat veel gelicentieerde sport-spin-offs missen: matchups.
Van personage wisselen kan echt veranderen hoe een wedstrijd zich ontwikkelt.
De vier controllerpoorten van de Nintendo 64 maakten dubbelspel bovendien bijzonder vermakelijk. Anders dan bij golf, waar spelers meestal om de beurt spelen, brengt tennis iedereen tegelijk in actie. Goede teams beginnen vanzelf de baan te verdelen, hoeken af te dekken en slagen op te zetten zonder ingewikkelde bediening nodig te hebben.
Het spel is historisch nog om een andere reden opmerkelijk: het introduceerde Waluigi.
Waluigi, gecreëerd als tennispartner van Wario, werd uiteindelijk een vaste verschijning in de multiplayer- en sportspellen van Mario. Zijn eerste optreden zegt iets over hoe belangrijk deze spin-offs waren geworden. De sporttitels van Mario leenden niet langer alleen personages uit de hoofdserie; ze konden zelf personages bijdragen.
Het spel hielp ook om Princess Daisy opnieuw te vestigen als een terugkerend lid van de bredere Mario-cast.
Voor veel spelers die met de Nintendo 64 opgroeiden, is Mario Tennis het moment waarop de sportidentiteit van Mario definitief vorm kreeg.
Mario Golf: Advance Tour verandert golf in een RPG
Camelot keerde in 2004 terug naar zijn handheld-RPG-concept met Mario Golf: Advance Tour voor de Game Boy Advance.
In plaats van de ideeën uit het Game Boy Color-spel los te laten, breidde Advance Tour ze uit.
De speler begint als een aspirant-golfer in plaats van meteen de controle over Mario te nemen. Er zijn golfclubs die je kunt bezoeken, personages om te ontmoeten, toernooien om aan deel te nemen, uitdagingen om te voltooien en statistieken om te verbeteren.
Ervaringspunten stellen golfers in staat om in de loop van de tijd sterker te worden.
Deze progressie geeft individuele rondes meer context. Een moeilijk toernooi is niet zomaar nog een menu-optie. Het wordt het volgende obstakel in een carrière.
Het golfspel zelf blijft herkenbaar Camelot. De timing van de swing is belangrijk, maar succesvol spelen vereist ook dat je de baan leest en nadenkt over waar de volgende slag vandaan komt. Maximale afstand is niet altijd de juiste keuze.
Dat maakt het RPG-systeem betekenisvoller, omdat de ontwikkeling van het personage invloed heeft op een sport die al mechanische diepgang heeft.
Het creëert ook een van de vreemdste en meest aantrekkelijke eigenschappen van de handheld-sportspellen van Mario: Mario staat niet noodzakelijk centraal in het verhaal.
Gedurende een groot deel van Advance Tour voelen Mario en het Mushroom Kingdom bijna aan als het eliteniveau van de professionele competitie. Je traint elders, verbetert je personage en werkt toe naar de kans om de beroemde Nintendo-sterren uit te dagen.
Die structuur maakt dat Mario ontmoeten als een prestatie voelt in plaats van als iets vanzelfsprekends.
De GBA-presentatie is ook goed verouderd. Heldere sprites, leesbare baaninformatie en een compacte interface passen beter bij draagbaar spelen dan een directe imitatie van de 3D-consolegames.
Het is niet zomaar een kleinere Mario Golf. Het is een andere interpretatie van dezelfde sport.
Mario Tennis: Power Tour drijft het RPG-idee nog verder
Het handheld-experiment bereikte zijn meest uitgebreide vorm met Mario Tennis: Power Tour, uitgebracht voor de Game Boy Advance in 2005.
In Europa werd het spel uitgebracht onder de naam Mario Power Tennis, maar het mag niet worden verward met het GameCube-spel. De GBA-versie is opgebouwd rond een tennisacademie en personageprogressie in de traditie van de eerdere handheldspellen van Camelot.
Je kiest een jonge speler, traint, neemt deel aan wedstrijden, verhoogt statistieken en werkt je geleidelijk een weg door steeds sterkere niveaus van competitie.
Kracht, controle, snelheid en andere eigenschappen kunnen worden ontwikkeld naarmate het personage ervaring opdoet. Trainingsactiviteiten zijn meer dan simpele afleidingen, omdat ze rechtstreeks bijdragen aan de vaardigheden van de speler op de baan.
Power Shots voegen nog een laag toe aan het tennissysteem.
Deze speciale moves brengen het spel verder weg van een conventionele simulatie dan het originele tennisspel op de Nintendo 64, maar de fundamenten zijn er nog steeds. Positionering op de baan en shotkeuze blijven belangrijk, vooral tegen sterkere tegenstanders.
Dit mengsel geeft Power Tour een kenmerkend ritme.
Je kunt tijd besteden aan het verkennen van de academie en het ontwikkelen van je speler, een serieuze wedstrijd aangaan, terugkeren naar de training, een zwakte verbeteren en het dan opnieuw proberen.
Het kan verrassend dicht bij een traditionele RPG-cyclus aanvoelen, behalve dat de grote confrontaties in plaats van gevechten met monsters tenniswedstrijden zijn.
Voor spelers die sportspellen normaal repetitief vinden, kan die structuur een enorm verschil maken.
Er is altijd weer een reden om de volgende wedstrijd te spelen.
Waarom de Mario-sportspellen van Camelot zo goed werkten
De beste retro Mario-sportspellen delen een belangrijke eigenschap: ze respecteren beide helften van hun identiteit.
Haal te veel van de echte sport weg en alles wordt een verzameling minigames met een Mario-thema. Maak de simulatie te streng en een groot deel van de reden om Mario te gebruiken verdwijnt.
Camelot vond meestal het midden.
Mario Golf leert spelers genoeg echte golflogica zodat clubkeuze, wind, ligging, greens en shotplaatsing ertoe doen. Mario Tennis geeft spelers toegankelijke bediening terwijl positionering op de baan, het vermogen om de hele baan te bestrijken en verschillende shottypes behouden blijven.
Dan haalt het Mario-universum er wat van de intimiderende werking af.
Je hoeft geen verstand te hebben van professioneel golf voordat je een ronde met Yoshi speelt. Je hoeft geen tennisstrategie te kennen voordat je een wedstrijd tussen Mario en Bowser begint.
De spellen leren die ideeën op een natuurlijke manier door het spelen.
Dit is ook waarom veel van de oudere titels ondanks hun beperkte graphics plezierig blijven.
Hun aantrekkingskracht is mechanisch.
Een goed getimede slag in Mario Golf voelt nog steeds goed. Een lange rally in Mario Tennis zorgt nog steeds voor spanning. Een personage ontwikkelen in Advance Tour geeft nog steeds een bevredigend gevoel van vooruitgang.
Betere graphics vervangen die dingen niet automatisch.
De vergeten RPG-kant van Mario Sports
Terugkijkend is het misschien wel het meest ongebruikelijke deel van dit tijdperk niet dat Mario golf of tennis speelt.
Het is hoe intensief Camelot experimenteerde met RPG-systemen.
De titels voor de Game Boy Color en Game Boy Advance behandelden sport als avonturen. Ze gaven spelers aangepaste of originele personages, statistieken, ervaringspunten, training, gesprekken, toernooien, rivalen en een groter doel.
Latere Mario-sportspellen legden steeds meer de nadruk op directe multiplayer, speciale vaardigheden en spektakel uit het Mushroom Kingdom. Die spellen kunnen op hun eigen manier uitstekend zijn, maar de oude handheldformule blijft onderscheidend.
Er zijn nog steeds niet veel spellen die echt aanvoelen als Mario Golf: Advance Tour of Mario Tennis: Power Tour.
Ze horen bij een periode waarin ontwikkelaars bereid waren een vreemde vraag te stellen:
Wat als een golf- of tennisspel gestructureerd zou zijn als een RPG?
Het antwoord bleek verrassend overtuigend.
Waar je vandaag moet beginnen
Voor spelers die vooral in multiplayer geïnteresseerd zijn, zijn de Nintendo 64-spellen de gemakkelijkste aanbeveling.
Mario Tennis is snel, overzichtelijk, competitief en bijna direct begrijpelijk. Mario Golf is langzamer en tactischer, waardoor het vooral goed is wanneer spelers iets competitiefs willen zonder constante actie.
Wie geïnteresseerd is in singleplayerprogressie moet naar de handheldspellen kijken.
Mario Golf: Advance Tour is misschien wel het sterkste voorbeeld van het idee van een sport-RPG, terwijl Mario Tennis: Power Tour snellere wedstrijden en een energieker progressiesysteem biedt.
NES Open Tournament Golf is om een andere reden de moeite waard. Het laat zien hoe ver de Mario-sportgeschiedenis van Nintendo teruggaat en hoeveel fundamenten van latere golfspellen al in een veel eenvoudiger vorm aanwezig waren.
En Mario's Tennis blijft een fascinerende historische stop: beperkt door de Virtual Boy, maar belangrijk als de brug tussen de vroege sporttitels van Nintendo en de serie die volgde.
Meer dan een zijcarrière
De sportcarrière van Mario breidde zich uiteindelijk ver voorbij golf en tennis uit.
Latere generaties brachten honkbal, voetbal, basketbal, Olympische evenementen en steeds uitgebreidere versies van de oorspronkelijke golf- en tennisseries. Het idee om Mario, Peach, Luigi, Bowser, Yoshi, Wario en de rest van de personages buiten een platformspel te zien strijden, werd volkomen normaal.
Dat was niet altijd het geval.
De retrogames laten zien hoe Nintendo geleidelijk ontdekte hoe flexibel het Mario-universum kon zijn.
NES Open Tournament Golf maakte Mario onmiskenbaar deel van een golfspel. Mario's Tennis experimenteerde met het plaatsen van de personages op een 3D-baan. Mario Golf en Mario Tennis op de Nintendo 64 vestigden toegankelijke sportspellen met serieuze mechanische fundamenten. De Game Boy Color-spellen voegden RPG-progressie toe, en de Game Boy Advance-titels ontwikkelden dat idee tot volledige sportavonturen.
Samen creëerden ze een formule die Nintendo decennia later nog steeds gebruikt.
Voor retrospelers is die geschiedenis deel van de aantrekkingskracht. Dit zijn niet simpelweg oude versies van moderne Mario-sportspellen. Elk spel legt een fase vast waarin Nintendo en Camelot nog experimenteerden met wat het genre kon worden.
En in verschillende gevallen blijven de experimenten net zo interessant als de spellen die erop volgden.